Staw biodrowy zwany potocznie biodrem, odpowiada za kilka najistotniejszych dla poruszania się człowieka czynności. Jest to staw kulisty, wieloosiowy, składający się z głowy kości udowej połączonej przegubowo z panewką miednicy. Gniazdo jest wyłożone gładką chrząstką. Biodro jest otoczone silnymi ścięgnami, więzadłami i mięśniami, które zwiększają stabilność tego stawu. Ten wysoce przystający staw ma trzy płaszczyzny ruchu: strzałkową, poprzeczną i czołową. Powierzchnie stawowe są w całości pokryte kolagenem typu II, z wyjątkiem środkowej części panewki, która jest wyścielona warstwą tłuszczową otaczającą przyczepy więzadła łezkowego. Więzadło to pomaga ustabilizować staw i jest ważnym czynnikiem przyczyniającym się do ukrwienia głowy kości udowej u dzieci.

Torebka stawu biodrowego jest wzmocniona trzema więzadłami, z których najważniejsze, więzadło biodrowo-udowe (Bigelowa), znajduje się do przodu. Tworzy kształt odwróconej litery Y i napina się z wyprostem bioder i jest najsilniejszy z trzech. Więzadło łonowo-udowe leży na dole i przyśrodkowo i napina się wraz z wyprostem i odwodzeniem biodra. Trzecie więzadło, więzadło kulszowo-udowe, leży z tyłu i napina się przy zgięciu.

Staw biodrowy jest narażony na duże przenoszone obciążenie. W postawie dwunożnej siła reakcji stawu wynosi połowę ciężaru ciała powyżej biodra. Podczas większości cyklu chodu siły zwiększają się do około trzykrotności masy ciała, z dwoma znaczącymi szczytami, jednym tuż po uderzeniu piętą (czterokrotność masy ciała) i jednym bezpośrednio przed palcem (siedem razy większa niż masa ciała).

Struktury wokół stawu, jak również sam staw, mogą powodować objawy różnych zaburzeń. Jeśli zauważysz którekolwiek z nich, powinieneś skontaktować się z lekarzem lub ortopedą, aby znaleźć źródło bólu i go wyleczyć.

Problemy ze stawem biodrowym

Każdego roku miliony ludzi doświadczają różnego rodzaju urazów i bólu biodra.

Objawy związane z tym bólem mają różną intensywność, od łagodnych do ciężkich. Mogą to być:

• Ból biodra lub pachwiny (np. trudności ze snem na boku)
• Ograniczony zakres ruchów (np. problemy z wsiadaniem i wysiadaniem z samochodu)
• Brak elastyczności (np. trudności z zakładaniem i zdejmowaniem butów i skarpet)
• Utykanie
• Blokowanie, klikanie lub „przeskakiwanie” kości w stawie biodrowym

Przyczyną obrażeń są:

• wypadki,
• powtarzalne ruchy (np. podczas gry w golfa)
• nieprawidłowości strukturalne,
• sporty kontaktowe.

Wiele problemów można rozwiązać za pomocą nieinwazyjnych metod leczenia, takich jak:

• zastrzyki z kortyzonu,
• fizykoterapia
• czy rehabilitacja.

Jeśli jednak żadne z powyższych metod leczenia nie są skuteczne, a uporczywy ból wciąż przeszkadza Ci w codziennych aktywnościach życiowych, najprawdopodobniej jest to najwyższy czas, aby rozważyć decyzję o poddaniu się operacji.

Konsultacja

Podczas Twojej pierwszej wizyty ortopeda zbierze informacje na temat Twojego ogólnego stanu zdrowia i zada Ci kilka pytań dotyczących zakresu bólu biodra oraz jego wpływu na zdolność wykonywania codziennych czynności. Podczas badania fizykalnego oceni ruchomość, siłę i ułożenie biodra. Możesz również zostać poproszony o przygotowanie zdjęcia rentgenowskiego lub innych badań (takich jak MRI) w celu określenia zakresu uszkodzenia lub deformacji biodra.

W trakcie konsultacji lekarz omówi z Tobą szereg dostępnych niechirurgicznych i chirurgicznych możliwości przywrócenia ruchomości i zmniejszenia bólu.

Konserwatywne, niechirurgiczne opcje leczenia bólu obejmują:

• odpoczynek
• zrzucenie nadmiernej wagi
• zimne kompresy
• leki przeciwzapalne (zastrzyki z kortyzonu)
• fizjoterapia i rehabilitacja

Chirurgiczne opcje leczenia biodra to:

• artroskopia stawu biodrowego,
• wymiana stawu biodrowego:
  • Całkowita wymiana stawu biodrowego
  • Częściowa wymiana stawu biodrowego
  • Laparoskopowa wymiana stawu biodrowego
• rewizja wymiany stawu biodrowego
• kompleksowa stabilizacja złamania,
• leczenie deformacji.

Jeśli lekarz zdecyduje, jakiego rodzaju zabiegu potrzebujesz, doradzi Ci, jak się przygotować do operacji. Jeśli palisz, musisz przestać, zwłaszcza jeśli planujesz wymianę biodra. Palenie zwiększa po operacji prawdopodobieństwo zakażenia klatki piersiowej lub rany, co może spowolnić powrót do zdrowia. Jeśli masz nadwagę, zostaniesz poproszony o utratę nadmiernej masy ciała, aby zmniejszyć obciążenie stawu biodrowego i ryzyko powikłań po operacji.

Pamiętaj, aby powiedzieć swojemu lekarzowi o wszystkich lekach na receptę i tych dostępnych bez recepty lub suplementach, które obecnie przyjmujesz, czy też w ostatnim czasie przyjmowałeś. Konieczne może być odstawienie niektórych z nich, jak np.: aspirynę lub ibuprofen, na parę tygodni lub kilka dni przed zabiegiem. Podczas wizyty lekarz oceni Twój ogólny stan zdrowia i zleci niezbędne badania, aby upewnić się, że jesteś gotowy do operacji.

Jeśli od dłuższego czasu nie byłeś u dentysty, warto umówić się na wizytę kontrolną przed zabiegiem. Infekcja zębów może zwiększyć ryzyko infekcji stawu, jeśli bakterie z jamy ustnej dostaną się do krwioobiegu.

Twój chirurg może zalecić Ci także przed operacją wizytę u terapeuty zajęciowego. Najprawdopodobniej będziesz musiał kupić jakiś specjalny sprzęt lub dokonać zmian w domu, które ułatwią Ci poruszanie się po operacji. Zwróć uwagę, że po zabiegu na biodrze, nie będziesz w stanie obciążać nogi nawet do kilku tygodni po operacji, więc możesz potrzebować kul, aby pomóc sobie w staniu lub chodzeniu. Otrzymasz również informacje o tym, co i kiedy możesz jeść i pić w dniu operacji oraz ile czasu zajmie Ci okres rekonwalescencji.

Twój lekarz wyjaśni Ci korzyści i ryzyko związane z operacją. Zostaniesz również poproszony o podpisanie formularza zgody, aby potwierdzić, że zgadzasz się na operację i że rozumiesz, co się z nią wiąże, w tym że akceptujesz potencjalne ryzyko powikłań.

Przeczytaj więcej nt. poszczególnych procedur:

• Artroskopia biodra,
• Wymiana stawu biodrowego: całkowita lub częściowa (wykonywana TYLKO w przypadku złamań u osób starszych)
• Rewizja wymiany stawu biodrowego
• Kompleksowa stabilizacja złamania,
• Leczenie deformacji.